Over mij
Ik ben nieuwsgierig naar wat er achter de dingen schuilgaat. Waarom gedragen mensen en organisaties zich zoals ze doen? Welke aannames en patronen blijven gemakkelijk buiten beeld? En wat is uiteindelijk werkelijk van waarde? In mijn werk onderzoek ik zulke vragen vanuit verschillende perspectieven en ga ik daarover graag met anderen in gesprek.
Ik kies altijd voor een actieve houding: vragen stellen, schrijven, onderzoeken. Als ik niet met intellectuele zaken bezig ben, doe ik graag fitness, zwemmen, voetbal en pianospelen.
Wat drijft mij
Ik heb een sterke behoefte om achter verschijnselen door te vragen. Wanneer iets vreemd, tegenstrijdig of moeilijk te begrijpen lijkt, wil ik weten wat erachter zit. Welke aannames, mechanismen of omstandigheden kunnen verklaren waarom iets is zoals het is?
Dat kan over heel verschillende onderwerpen gaan. Bij maatschappelijke en culturele verschijnselen wil ik begrijpen waarom groepen mensen zich gedragen zoals zij doen en welke historische, psychologische of culturele factoren daarbij een rol spelen. Wanneer ik de evangeliën lees en passages tegenkom die elkaar lijken tegen te spreken, wil ik begrijpen hoe die tegenstrijdigheden kunnen zijn ontstaan en of er een verklaring denkbaar is die verschillende puzzelstukken met elkaar verbindt. Bij een film kan ik mij afvragen voor welke problemen de makers stonden en waarom zij voor bepaalde oplossingen hebben gekozen.
Diezelfde nieuwsgierigheid heb ik naar mensen en relaties. Waarom reageert iemand steeds op een bepaalde manier? Welke patronen ontstaan er tussen mensen? En wat kan verklaren dat die patronen telkens terugkeren?
Juist vraagstukken waarop het antwoord niet onmiddellijk duidelijk is, trekken mij aan. Het zoeken naar onderliggende verbanden is voor mij een vorm van onderzoek, maar ook een intellectuele uitdaging. Ik vind het spannend wanneer afzonderlijke waarnemingen langzaam onderdeel blijken te zijn van een groter patroon.
Daar zit ook iets persoonlijks in. Ik denk dat het vermogen om onverwachte verbanden te zien, door te vragen en mogelijke verklaringen te ontwikkelen een van mijn sterke kanten is. Het geeft mij voldoening wanneer ik daarmee iets zichtbaar kan maken wat eerder niet duidelijk was.
Die nieuwsgierigheid vormt een rode draad door mijn werk. Of het nu gaat om filosofie, maatschappelijke vraagstukken, technologie, organisaties, relaties of verhalen: steeds opnieuw trekt dezelfde vraag mij aan:
Wat gebeurt hier werkelijk — en wat kan verklaren waarom het gebeurt?
Mijn manier van denken
Mijn manier van denken begint vaak met het gevoel dat er iets rammelt. Iets klopt niet helemaal, verschillende waarnemingen lijken niet goed bij elkaar te passen of ik heb het vermoeden dat een belangrijk deel van het verhaal buiten beeld blijft. Op dat moment weet ik meestal nog niet wat er precies aan de hand is.
Zo’n eerste gevoel ontstaat waarschijnlijk doordat ik wat ik zie onbewust vergelijk met andere dingen die ik heb gezien, gelezen, geleerd of ervaren. Wanneer die verschillende elementen niet goed met elkaar in overeenstemming zijn, ontstaat de behoefte om verder te zoeken.
Vervolgens ga ik kijken, lezen en observeren. Langzaam ontstaat dan vaak een eerste vermoeden: misschien zit het zo. Ik probeer zo’n eerste idee niet onmiddellijk tot een conclusie te verheffen. Soms laat ik het juist enige tijd bezinken voordat ik het verder onderzoek.
Daarna begint het toetsen. Kan mijn hypothese verklaren wat ik waarneem? Daarbij vind ik het belangrijk dat een verklaring niet alleen past bij de verschijnselen die haar ondersteunen. Ook feiten of waarnemingen die er op het eerste gezicht níét in passen, moeten serieus worden genomen. Een verklaring die slechts een deel van de puzzel verklaart, is voor mij niet voldoende.
Als een hypothese tekortschiet, probeer ik een andere verklaring te vinden. Zo ontstaat een proces van waarnemen, vermoeden, toetsen en opnieuw formuleren. Het doel is een verklaring te vinden die zoveel mogelijk van wat we weten in één samenhangend beeld kan onderbrengen.
Deze manier van denken is niet gebonden aan één onderwerp. Ik gebruik haar bij historische en religieuze vragen, maatschappelijke ontwikkelingen, films en verhalen, organisaties en technologie, maar ook wanneer ik menselijk gedrag en patronen in relaties probeer te begrijpen.
Ik zoek niet alleen naar een verklaring die mogelijk is, maar naar een verklaring die het geheel begrijpelijker maakt.
Wat vind ik belangrijk?
Uiteindelijk zijn het voor mij niet alleen ideeën die ertoe doen, maar vooral hoe mensen leven en zich tot elkaar verhouden.
Echte verbondenheid vind ik daarbij bijzonder belangrijk. Daarmee bedoel ik niet alleen dat mensen sociale contacten hebben of deel uitmaken van een groep. Ik bedoel contact waarin mensen oprecht in elkaar geïnteresseerd zijn, elkaar proberen te begrijpen en elkaar het beste gunnen. Relaties waarin mensen zich gezien voelen en waarin ruimte bestaat voor wederkerigheid, vertrouwen en betrokkenheid.
Tegelijkertijd heeft het goede leven een fundament. Mensen hebben biologische behoeften aan bijvoorbeeld voedsel, slaap en lichamelijke veiligheid, maar ook andere fundamentele behoeften moeten voldoende worden vervuld. Zonder zo’n basis wordt het moeilijk om je te ontwikkelen, betekenisvolle relaties aan te gaan en richting aan je leven te geven.
Wat voor mij uiteindelijk telt, is dat mensen de mogelijkheid hebben goed te leven, zich te ontwikkelen en betekenisvolle relaties met anderen aan te gaan. Echte verbondenheid neemt daarin voor mij een bijzondere plaats in.
Achtergrond en ervaring
Mijn professionele achtergrond laat zich niet gemakkelijk onder één noemer brengen. Ik begon als wiskundedocent, maar mijn belangstelling heeft altijd breder gelegen. Naast mijn eerstegraads lerarenopleiding wiskunde studeerde ik filosofie aan de Universiteit Leiden, waar ik in 1996 afstudeerde. In 1998 begon ik als docent aan de Hogeschool voor Economische Studies en vanaf 1999 gaf ik naast wiskunde ook ethiek.
In de jaren daarna werd mijn werk steeds breder. Ik doceerde onder meer onderzoeksvaardigheden, conflictreductie, culturele vaardigheden, leiderschap, professioneel schrijven en financieel rekenen. In 2012 werd ik hoofddocent. Daarnaast vervulde ik uiteenlopende coördinerende en bestuurlijke functies op het gebied van curriculumontwikkeling, afstuderen, medezeggenschap, internationalisering en de aansluiting tussen hbo en universiteit. De afgelopen jaren hield ik mij als themaregisseur Digitaal ook bezig met de mogelijkheden en gevolgen van digitalisering voor het onderwijs. Op dit moment ben ik voorzitter van de medezeggenschapsraad van Rotterdam Business School.
Internationale samenwerking
Vanaf 2010 kreeg internationalisering een belangrijke plaats in mijn werk. Ik werkte jarenlang samen met collega’s en studenten uit andere Europese landen, aanvankelijk vooral in Oekraïne en later ook in Rusland en Oostenrijk. Na de Russische invasie van Oekraïne in 2022 kwam een groot deel van deze samenwerking tot stilstand.
Schrijven en onderzoeken
Naast mijn werk in het onderwijs ben ik altijd blijven schrijven en onderzoeken. Vanaf 2002 schreef ik vanuit nieuwsgierigheid en maatschappelijke betrokkenheid opiniestukken over uiteenlopende onderwerpen. Mijn publicaties in onder meer Trouw en de Volkskrant leidden ertoe dat uitgeverij Boom mij benaderde om een boek over ethiek te schrijven. Praktische ethiek verscheen in 2006 en kreeg later meerdere drukken. Daarna volgden andere publicaties, wetenschappelijk onderzoek en uiteindelijk ook mijn literaire werk.
Wat al deze activiteiten voor mij met elkaar verbindt, is nieuwsgierigheid. Ik beweeg graag tussen verschillende vakgebieden en perspectieven en probeer complexe vragen beter te begrijpen. Daarbij ben ik minder geïnteresseerd in het verdedigen van één discipline of een eenmaal ingenomen standpunt dan in de vraag wat zichtbaar wordt wanneer we verschillende manieren van kijken met elkaar verbinden.
Waar wil ik naartoe?
De komende jaren wil ik mijn verschillende interesses en ervaringen steeds meer met elkaar verbinden. Ik wil mijn nieuwsgierigheid, kennis en manier van denken inzetten om organisaties te helpen bij ingewikkelde vraagstukken waarop geen eenvoudig antwoord bestaat. Daarbij interesseren mij vooral vraagstukken waarbij technologische of organisatorische ontwikkelingen raken aan mensen, hun welzijn en ontwikkeling en aan de manier waarop organisaties functioneren.
Daarnaast wil ik blijven schrijven. Ik wil nieuwe romans maken, essays publiceren en mijn ideeën over het goede leven, technologie en maatschappelijke ontwikkelingen verder onderzoeken en ontwikkelen.
Ook gesprekken met anderen zijn voor mij belangrijk. Mijn ideeën ontstaan niet alleen door te lezen, te onderzoeken en te schrijven, maar ontwikkelen zich ook in gesprek met mensen die andere ervaringen, kennis en perspectieven hebben. Ik denk graag na over vragen waarop het antwoord nog niet vaststaat. Dat doe ik alleen, door te lezen, te onderzoeken en te schrijven, maar minstens zo graag in gesprek met anderen.
Deze activiteiten — onderzoeken, organisaties helpen, schrijven en in gesprek gaan — lijken misschien verschillend, maar komen voor mij voort uit dezelfde behoefte: beter begrijpen wat er gebeurt, onderzoeken wat werkelijk van waarde is en van daaruit zoeken naar mogelijkheden om verder te komen.
Ga met mij in gesprek
Een goed gesprek kan nieuwe perspectieven zichtbaar maken en ideeën verder brengen.
Heb je een vraagstuk waarover je samen verder zou willen denken? Wil je reageren op een van mijn ideeën, publicaties of romans? Of denk je dat we iets voor elkaar kunnen betekenen? Neem dan gerust contact met mij op.
Alexander von Schmid
Privacy · Contact
© 2026 Alexander von Schmid